Serbiaid yng ngogledd Kosovo yn boicotio etholiadau lleol

Galwodd Serbian List, y brif blaid wleidyddol yn rhanbarth gogleddol Kosovo lle mae serbiaid yn bennaf, ar Serbiaid i beidio â phleidleisio ddydd Sul.

“Ac eithrio achosion prin iawn, mae Serbiaid yn boicotio’r etholiadau,” meddai swyddog comisiwn etholiad canolog, a wrthododd gael ei adnabod, ddydd Sul.

Cyn y gallant bleidleisio, mae Serbiaid Serbia a Kosovo yn mynnu creu Cymdeithas Bwrdeistrefi Serbaidd Kosovo, yn unol â chytundeb degawd oed wedi’i froceru gan yr UE gyda Llywodraeth Kosovo yn Pristina.

Fe wnaeth y comisiwn etholiadol canolog, gan ofni trais, roi’r gorau i gynlluniau i osod bythau pleidleisio yn yr ysgol ac yn lle hynny gosod cytiau symudol mewn 13 lleoliad. Bu milwyr NATO o Latfia, yr Eidal a mwy na 3,000 o luoedd cadw heddwch yn Kosovo yn patrolio’r ffyrdd ger ardaloedd pleidleisio.

Mae Zubin Potok yn fwrdeistref y mae Serbiaid yn byw ynddi yn bennaf. Roedd swyddogion etholiad yn barod i ymateb pe bai unrhyw bleidleiswyr yn cyrraedd.

Dywedwyd bod swyddog o gomisiwn etholiad Zubin Potok, a wrthododd gael ei enwi, wedi dweud: “Rhaid i ni gadw ein drysau ar agor, p’un ai bod unrhyw un yn pleidleisio ai peidio.”

Roedd y bythau pleidleisio yn cael eu gwarchod gan swyddogion heddlu Albanaidd a oedd wedi'u dwyn i mewn o wahanol ranbarthau. Roedd hyn ar ôl i 500 o swyddogion Serb yr heddlu, staff gweinyddol a barnwyr gyda’i gilydd ymddiswyddo fis Tachwedd diwethaf dros gynlluniau Kosovo i ddisodli platiau trwydded Serbia gyda rhai Kosovo.

Datganodd Kosovo ei hannibyniaeth o Serbia yn 2008. Roedd hyn ar ôl rhyfel 1998-1999, pan ymyrrodd NATO er mwyn amddiffyn y lleiafrif ethnig Albanaidd. Fodd bynnag, mae Serbia wedi gwrthod cydnabod annibyniaeth, ac mae Serbiaid Kosovo yn gweld eu hunain yn rhan o Serbia, ac yn ystyried Belgrade fel eu prifddinas, ac nid Pristina.

Mae tua 50,000 o Serbiaid yn byw yng ngogledd Kosovo. Cytunodd Pristina ar lafar â Belgrade ar Fawrth 18 i weithredu cynllun gyda chefnogaeth y Gorllewin i wella cysylltiadau a lleihau tensiynau yng ngogledd Kosovo trwy roi mwy o ymreolaeth i Serbiaid lleol, tra rhoddwyd rheolaeth eithaf i Pristina. Fodd bynnag, dywed y Serbiaid nad yw'r cytundeb wedi'i weithredu eto.

"Democratiaeth trwy rym?" Serbiad o Ogledd Mitrovica yw Jovan Knezevic. Dywedodd na fyddai'n pleidleisio. Dywedodd nad ymgynghorwyd â'r gymuned Serbaidd ynghylch a oedd etholiadau lleol i'w cynnal. Dywedodd fod yn rhaid cael cyfaddawd a chytundeb.

Albaniaid yw'r mwyafrif yn Kosovo, ond lleiafrif yn y Gogledd.

Ar ôl i Serb arall ymddiswyddo, dim ond un Serb oedd ymhlith y 10 ymgeisydd a redodd yn yr etholiadau dydd Sul.

Dywedodd Albin Kurti, Prif Weinidog Kosovo sydd newydd ei ethol, fod Belgrade wedi dychryn Serbiaid y gogledd i beidio â chymryd rhan yn yr etholiad.

Yr wythnos diwethaf, mynegodd yr Undeb Ewropeaidd a’r Unol Daleithiau eu siom fod y Serbiaid wedi penderfynu peidio â chymryd rhan yn yr etholiad.

Rhannwch yr erthygl hon: